MFA
Het gebouw
Het gebouw bevat een sporthal, een centrale aula die ook ingezet wordt voor culturele activiteiten (toneel, muziek), een peuterspeelzaal, basisonderwijs en middelbaar voortgezet onderwijs. Uniek in het onderwijsconcept is een samenvoeging van basisschool en voortgezet onderwijs. Dit resulteert in een doorgaande leerlijn van peuterspeelzaal, primair onderwijs en onderbouw voortgezet onderwijs. Deze conceptgedachte is door zowel Vitri (Lieren) als Jorissen Simonetti architecten (Rijssen) meegenoomen in het ontwerp. Bekijk hier de visualisatie van deze partners.
Vaklokalen als natuur en gezondheid worden tevens ingezet als uitgifte van de aula, voor de school, tijdens culturele festiviteitfeiten en ’s avonds voor de sporthal waardoor de accommodatie een zo breed mogelijke gemeenschapsfunctie krijgt. Een ander vaklokaal, cultuur, is direct gekoppeld aan de monumentale centrale trap die tevens dienst doet als tribune. Hierdoor kan de aula ook gebruikt worden voor toneelvoorstellingen en presentaties, zowel voor de school als voor Onstwedde.
De tijdelijke huisvesting zal tijdens en na de bouw blijven staan. Dit in relatie met flexibiliteit naar de toekomst toe. De verwachting is dat leerlingenaantallen zullen dalen als gevolg van demografische ontwikkelingen. De huidige leerlingenaantallen zijn hoger dan waar het gebouw op ingericht is. Wanneer leerlingenaantallen teruglopen, kan de tijdelijke huisvesting worden gesloopt.
Er is veel aandacht bestaat aan het terrein om deze zo groen en aangenaam mogelijk te maken. Achter de sporthal wordt geparkeerd, achter de tijdelijke huisvesting worden de meeste fietsen geplaatst. Schoolpleinen liggen rondom het gebouw in het groen om het gebied een meer parkachtig karakter te geven. Slechts daar waar nodig zullen hoge omheiningen worden geplaatst. De berging voor speeltoestellen is zelf ook vormgegeven als speelobject.
Er wordt voor de buitenzijde gebruik gemaakt van onderhoudsarme materialen. Buitenwanden worden van baksteen. Verder worden er aluminium kozijnen en dakranden toegepast. Aan de buitenzijde worden er geen geschilderde onderdelen toegepast. Dit minimaliseert het onderhoud aan het gebouw.
Aan de binnenzijde zijn er voorlopige aannames gedaan voor de afwerkingen, zie ook uitgangspuntenlijst elementenraming bouwkosten. In het definitief ontwerp zullen deze aannames worden overlegd en uitgewerkt.
De sporthal is op het zuiden georiënteerd en minimaliseert het oppervlak aan zonbelaste gevel door als buffer te fungeren. De sporthal zelf heeft geen direct licht van buiten. De lokalen liggen op het oosten, westen en noorden en hebben zo weinig last van opwarming en hinderlijk licht door de zon. Door gevels dragend te maken, zijn de spouwmuren relatief dik. Een hoge isolatiewaarde, gecombineerd met de zware binnenspouwbladen geeft een groot accumulerend vermogen. Dit accumulerend vermogen minimaliseert temperatuursschommelingen zonder in te hoeven boeten aan daglicht, uitzicht en frisse lucht. Het gebouw kent ook zolders. Naast de extra bergruimte, bieden ze ruimte voor installaties en fungeert het als warmtebuffer.
De ambitie bestaat om gebruik te maken van warmte/koudeopslag in de bodem. Dit zorgt voor een zeer energiezuinige basisverwarming die wordt aangevuld met een zorgvuldig ontworpen warmteterugwininstallatie. Op deze manier wordt het ideale binnenklimaat geschapen en wordt voorzien in de meest energiezuinige variant. In de basis een vloerverwarming, waarin de piekmomenten (vocht, frisse lucht) tijdens lesuren worden opgevangen door middel van ventilatie. Natuurlijk kunnen er in dit installatieconcept gewoon ramen worden geopend. Er wordt zoveel mogelijk gebruik gemaakt van energiezuinige verlichting. Ten slotte zijn er zones op het dak gecreëerd waar in de toekomst zonnepanelen aangebracht kunnen worden zonder dat deze in het zicht komen. Klik hier om de visualisatie te zien over fris en duurzaam bouwen.
De gevels zijn dragend gemaakt, met binnen dragende betonnen kolommen. De gangen zijn extra breed, waardoor zij als leerpleinen fungeren. De vrije indeling kan niet alleen richting gang (die als leerplein wordt ingezet) maar ook kunnen per stramien (3,6m) lokalen worden vergroot of verschoven. Dit alles resulteert in een grotendeels vrij indeelbare plattegrond.
Een bijzonder onderdeel van het gebouw is de sporthal die door de school word gebruikt, maar ook door de gemeenschap. De sporthal is zodanig ontworpen en gesitueerd, dat sporters de aula kunnen gebruiken, hiervoor wordt een aparte uitgifte gerealiseerd in de aula. Mocht de integratie met de sporthal in de toekomst onverhoopt tot problemen leiden, dan is de sporthal ook gemakkelijk volledig te scheiden. Door de kap boven de kleedkamers te laten beginnen en te verbinden met de sporthal, ontstaat er goedkope ruimte voor de gewenste tribune. De rest van deze wordt vooral ingezet voor installatietechniek.
Het gebouw is ontworpen door Jorissen Simonetti architecten uit Rijssen. Het bureau wil met het ontwerp mensen in staat stellen om hun plaats te vinden, zich vertrouwd te voelen in een herkenbare, aangename en stimulerende omgeving. De menselijke schaal, de functionaliteit van het ontwerp en de technische kwaliteit zijn daarbij eerste uitgangspunten. Voor de MFA resulteerde de samenwerking met Jorissen Simonetti architecten in de volgende architectonische visie.
Onstwedde is een dorp in de gemeente Stadskanaal met ongeveer 3000 inwoners. Het programma van de bestaande school wordt door de samenvoeging van sporthal, gemeenschapsfunctie, en onderwijs verdubbeld. Deze grote massa is zorgvuldig ingepast in het straatbeeld en geënt op de lokale bouwtradities. Op meerdere niveau vindt aansluiting plaats in het dorp.
De gedachte is om, geënt op de lokale bouwtradities (grote Groninger boerderijen), alles visueel onder één dak te brengen. Dit dak loopt op twee plaatsen naar de straat toe af, zo een brug leggend naar de woningen aan de overkant van de straat. De u-vormige massa, is zodanig gepositioneerd dat er een verscheidenheid met verschillende karakters aan openbare plekken ontstaat. Naast de school ligt een bestaande brink, deze wordt gerespecteerd en vergoot met speels ingerichte schoolpleinen. Voor de hoofdentree ligt een ontmoetingsplein. Het gebouw omarmt de openbare ruimte deze vormt een prettige en geleidelijke overgang van school naar straat. Het parkeren ligt achter de sporthal, uit het straatbeeld en met groen afgeschermd.
De architectuur is gebaseerd op de lokale bouwtraditie. Statige grote ramen laten veel licht en lucht binnen en verwijzen onder andere naar de voorname oude boerderijen in de streek. Ook in de detaillering is goed gekeken naar de vroege voorbeelden. Er wordt bewust gebruik gemaakt van 100% Groninger baksteen, gewonnen uit de buurt (Oude Pekela). Dit alles vanuit de gedachte van lokaal en duurzaam bouwen.
